GPON (GigabitPassive Optical Network) yani Gigabit Pasif Optik Ağ anlamına gelmektedir. GPON, TDMA veri iletişimi modelini esas alan, IP temelli, gelen veri paketlerini düzenleyip yönlendirme görevi alarak belli bir algoritma içerisinde kullanıcılara gönderen ve aynı zamanda kullanıcılardan veri alıp IP omurgasına kaydeden bir sistemdir. Türkiye’de 2008 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

GPON ve Diğer Sistem Türlerinin Karşılaştırılması

GPON sistemin veri iletişimi için 1 core bağlantıyla fiber optik kullanır. Splitter de denen bölücüler ile abonelerine dağıtım yapan bu sistem iki yönlü bir trafik sağlar Kullanılan bölücülerin içerisinde bazı prizmalar bulunur. Bu prizmaların görevi gelen sinyali fiber uçlara bölüp aktarmaktır. Bu da iki yönlü akışı sağlar. Bu sistem genelde apartmanlara internet sağlamakta kullanılır. Tek bir fiber 2 ila 64 abone arasında paylaştırılarak daha düşük bir maliyetle kişilerin fiber optik alt yapı kullanması sağlanabilir.

Diğer sistemlerin aksine GPON bölme işlemi sayesinde hizmeti aktif olarak değil pasif olarak dağıtır.  Bölücüler ısı ve enerjiden uzaktır aynı zamanda bölücünün hassasiyetine bağlı olarak sistem 5 ila 20 kilometre uzaklıktan veri iletişimi sağlayabilir. Veri iletişim alanı büyük olduğu kadar hızı da çok yüksektir. (+/- 2.5Gbit(Down) 1.25Gbit(Up)) gibi bir internet iletişim hızın yanında video konferans, faks, telefon ya da TV yayınları gibi veri iletimleri de oldukça hızlı ve sorunsuz kullanılabilmektedir.

GPON Kullanımının Avantajları

GPON sistemleri hem bilgisayar ağı içerisinde hem de fiziksel açıdan diğer sistemlere göre çok daha yüksek güvenliklidir. Çok daha az kablo ev donanım parçası gerektiğinden maliyeti de oldukça düşüktür. Diğer sistemlere göre çok daha az bir bakım gerektirir.

Çevre dostu olmasının yanı sıra enerji tüketimi de minimum seviyededir. Diğer sistemlerden çok daha yüksek bir bant genişliği sunar. Hem veri iletişim alanı çok yüksektir hem de buna bağlı olarak özellikle kapalı alanlarda Wi-Fi kapsama alanı %100’dür. Veri iletişiminde herhangi bir aksama söz konusu değildir. Yönetimi de diğer ağlara göre oldukça kolaydır. Merkez uçlarda bulunan ONU ve ONT ile kolaylıkla yönetim sağlanabilmektedir.